Felsefe Nedir ?

Felsefe Nedir ?

Bu sorunun yanıtı felsefenin tanımıdır. Felsefeyi tanımlamadan önce,  yaşanmış bir olayı nakledelim: 1832 – 1918 yılları arasında yaşamış, ünlü bir filozof olan Jules Lachelier yüksek öğretmen okulunu bitirdikten sonra, Toulouse Lisesi’ ne felsefe öğretmeni olaak atanır: Genç felsefeci, ilk dersinde ilk doğal soruyu sorar: “ Felsefe Nedir ? “ Sorunun yanıtını kendisi verir: ” Bilmiyorum ! “

Öğrenciler, olan biteni okul dönüşü evde anlatırlar. Ertesi gün bütün kent, kızgınlıkla çalkalanır. ” Nasıl olur da bir felsefeci felsefenin ne olduğunu bilmez ?  Uğraştığı alanın özünden habersiz bir insanı nasıl olur da Paris’ teki yetkililer öğretmen diye gönderirler ? ”

Lachelier ” Felsefenin ne olduğunu bilmiyorum, ” demekle, felsefenin herkesin üzerinde anlaşabileceği genel geçerliliği olan, kesin bir tanımının yapılamayacağını  belirtmek istemiştir. Lachelier çok haklıdır. Çünkü felsefenin, mantıkçıların  istediği gibi ” efradını cami, ağyarını mani ” kuralına uygun kesin bir tanımını yapmak çok zordur. Zorluğun nedenleri şunlardır:

1. Felsefe donmuş, statik bir bilgi kümesi değildir. Dinamaktir ve sürekli değişir. Tarih boyunca felsefi sistemler felsefi sistemleri izlemiş; her filozof, kendinden önce gelenlerin görüşlerinden farklı, kimi zaman onlara zır bir görüşle ortaya çıkmıştır. Şu anda öne sürülen felsefi görüşlere de karşı çıkılacaktır. Örneğin Aquino’ lu Ermiş Tomasso ve Karl Marx ‘ ın ikiside büyük filozoftur. Fakat kurdukları felsefenin sınırları belirsizdir.
2. Felsefenin konusunun sınırları belirsizdir. Örneğin fiziğin, tarihin belli konuları vardır. Felsefenin ise belli bir konusu yoktur. Her türlü varlık alanı felsefenin konusu olabilir. Felsefe hem var olan şeylerle hem de onların bilgisi ile ilgilenir. Örneğin felsefe, bilginin kaynakları, karakteri ile ilgilendiği gibi sanatı, dini, dili, ahlakı da inceler.
3. Felsefe karmakarışık bir varlık alanıdır. Bu karmakarışıklığı, şair Necip Fazıl Kısakürek^W , şöyle ifade etmiş: ” Felsefe, bir çuval çürük ceviz içinde bulunan sağlam bir cevizi el yordamı ile bulmak demektir. “

Felsefeyi tanımlamanın zorluğuna karşın çok sayıda tanım yapılmıştır. Örneğin Platon^W ‘ a göre felsefe, doğruya varmak, var olanı bilmek için düşüncenin yöntemli bir çalışmasıdır. Aristoteles^W için felsefe, ilkeler bilimidir. Var olanın ilk temellerini ve ilkelerini araştıran bilimdir.
Ünlü düşünür Farabi^W felsefeyi şöyle tanımlamış: “ Felsefe, varolmaları bakımından varlıkların bilinmesidir. ” İbn-i^W Sina’ya göre felsefe, ” nesnelerin hakikatlerinin bnir insanın kavrayabileceği kadar kavranmasıdır. ”
Stoa okulu felsefeyi, insanın davranışlarını düzenleyen, yaşamına yön veren bir sanat olarak tanımlamıştır. Ünlü alman filozofu Hegel^W ‘e göre felsefe, ” kendini bilinçli hale getiren düşünce “dir. Nesnelerin, düşünce tarafından derin bir şekilde incelenmesidir.
Kant^W felsefe için şu tanımı vermiştir: ” Felsefe, kendisini akla dayanan nedenlerle meşru kılmak ve haklı çıkarmak iddiasında olan zihinsel bir etkinliktir ”
20. yy. ‘ da ün yapmış Alman filozofu Karl Jaspers^W,  felsefeyi şöyle tanımlar: ” Felsefenin özü, gerçeğin ele geçirilmesiyle değil, gerçeğin aranmasıdır.  Diğer bir deyişle; felsefenin özü bilgi edinmekten çok, bilgiyi arayıp araştırmaktatır. Felsefe yola koyulmak, yolda olmak demektir. Felsefede sorular yanıtlardan daha önemlidir ve her yanıt yeni bir soru olup çıkar.”
Prof. Dr. A. Arslan felsefenin tanımlarını birleştirerek onu şöyle tanımlamıştır: ” Felsefe, akla dayanan nedenlerle kendisini meşrulaştırmaya çalışan, bireysel, eleştirici, reflektif, bütüncü ve tutarlı bir düşünme çabasıdır. ” Tanilli ‘ye göre felsefe yapmak; bilgilerimiz üzerinde düşünmek, onları sorgulamak, yani ” yeniden gözden geçirip tartışmak “dır.
Bu tanımlar  felsefenin iki temel niteliğinin altını çizer:

1 ) Felsefenin özü bilgitye sahip olmaktan çok, onu aramak ve araştırmaktır.

2 ) Flesefe akla dayanan bir düşünme çabasıdır. Felsefe kavramlarla düşünülür. Felsefe ihtiyaç duyduğu kavramları ödünç almaz, kendi yaratır. Bu nedenle Deleuze- Guattari felsefeyi, ” kavram oluşturmak, keşfetmek, üretmek sanatı ” diye tanımlar.

Russel ‘e göre felsefe, tanrıbilimle bilim arasında her ikisinin de saldırısına açık bir tampon bölgesidir. Felsefe ” düşünmenin var olanla ” kurduğu bir tür ilişkidir. Bu ilişkileri her filozof haklı biçimde kuruyor; var olana farklı boyutta bakabiliyor. Filozof, bu ilişkileri çözümlemeye çalışırken, kendisine çıkış noktası olarak ya dış dünyada var olanı alır ya da düşünceden yola çıkar.
Eğer filozofun çıkış noktası, dış dünyada var olan, yani madde ise, onun felsefesi materyalist felsefedir. Eğer, çıkış noktası düşünce ise, idealist felsefe adını alır. Materyalistler maddenin esas olduğunu ve düşüncenin onun ürünü olduğunu savunurlar. İdealistler tüm dünyanın düşüncenin faaliyetinin bir sonucu olduğunu ileri sürerler.